Klimatolog otkrio šta nas očekuje: I čizme i kišobran i kupaći!

Molimo jedan dio maja da ne glumi novembar, pa početak juna da ne glumi decembar, a onda da prestane da glumi tropski juli... Pod ove šaljive doskočice mogle bi se podvesti vremenske (ne)prilike kad nam za odlazak na posao trebaju sandale, a za povratak u najboljem slučaju kišobran i jakna, mada često i ne pomažu.

Red kiše, pa sunca i toplog vremena, red lokalnih nepogoda, poplave, ide red vjetrova, zatim prašina iz Sahare, onda slijedi plus 150 stepeni, dobro malo manje. Sve ove vremenske promjene, prenagle, u BiH smo osjetili u posljednja dva mjeseca. I uz sve to na šta smo izgleda već navikli, imali smo i superćelijske oluje, orkane, pijavice i u regiji. Šta se zapravo dešava sa vremenom?

Vrijednost meteoalarma

Klimatolog Dženan Zulum za Oslobođenje kaže da je riječ o vremenskim prilikama karakterističnim za ovo godišnje doba posljednjih nekoliko godina. Temperaturne oscilacije su velike, kao i promjenjivost vremena. On objašnjava i da su oluje, pa i superćelijske, prirodne i nisu novina za ovo područje.

- Dešavale su se i prije, samo ih je bilo znatno manje u odnosu na broj koji se registruje unazad pet, 10 ili 15 godina. Također, broj oluja nije stalan, mijenja se iz godine u godinu i javlja se najčešće u toplijem dijelu godine. “Sezona” počinje u aprilu ili maju i traje do kraja septembra ili oktobra, objašnjava on.

U junu i julu ih je najveći broj.

- Za vrijeme anticiklone, kada nema vjetra, dolazi do uzlaznog zračnog strujanja. Taj zrak nosi veliku količinu vlage. Na većim nadmorskim visinama dolazi do kondenzacije i sublimacije, pri čemu se oslobađa latentna toplota koja daje energiju, odnosno tu snagu, objašnjava Zulum.

Prostor koji zahvata oluja zavisi od mnogo faktora, prati ih, kaže naš sagovornik, velika količina kiše, grmljavina, grad i olujni vjetar. Materijalna šteta može da bude jako velika, a nerijetko zna biti i ljudskih žrtava.

- Termin superćelija odnosi se na razorne oluje. Vjetar mijenja smjer sa visinom uz već pomenuto vertikalno strujanje, kaže Zulum. Razvoj situacije prati se putem meteoalarma i daje upozorenja žuto, narandžasto, te crveno koje sugeriše vrlo veliku opasnost koja bi mogla izazvati i ljudske žrtve.

Negativni utjecaj

- Želim naglasiti da se povede računa u momentima kada sinoptičari aktiviraju upozorenja. Imovinu koja se može zaštititi trebalo bi skloniti sa otvorenog i svakako izbjegavati otvorena planinska područja, zaključuje Zulum.

Profesor geografije Vedran Zubić podsjeća da se u nekoliko posljednjih dana naglo povećavala temperatura, što je ubrzalo konvektivno kretanje zraka i formiralo ciklonsko strujanje.

- Čestice u vjetru se kreću od periferije ka centru, te ka višim prostorima. Problem konvektivnog uzdizanja i vjetra je taj što ga je teško prognozirati. Jednostavno se te promjene dogode prebrzo. U ovom slučaju, u prostoru Alpa su se desile konvekcija i kondenzacija na visinama. Često ovakvi vjetrovi razviju i sekundarne destabilizacije atmosfere koje se osjete u široj regiji. Ni kotlinski prostori nisu prošli netaknuti, pa je i Sarajevo, iako zaštićeno planinama, imalo vremenske neprilike, objašnjava profesor.

On misli da čovjek nije direktni krivac, ali indirektno svakako jeste.

- Svako betoniranje, sječa šume ili pregrađivanje riječnih tokova utiče na zagrijavanje i promjene u atmosferi. Nastavak aktivnosti deforestacije i asfaltizacije će svakako negativno uticati, kaže Zubić.