Uloga Jovanke Broz u Titovom životu: Kako ga je osvojila i da li ga je izdala?
Jovanka i Tito bili su dugogodišnji par
Davne 1924. godine rođena je Jovanka Budisavljević, žena koja je tokom života bila jedna od najpoznatijih i najkontroverznijih ličnosti u tadašnjoj Jugoslaviji.
Kasnije je, kao supruga Josipa Broza Tita, doživotnog vođe države, dane provodila pod budnim okom javnosti.
Prisiljena da bježi u Srbiju
Za Tita se udala početkom pedesetih godina, a uz njega je ostala sve do njegove smrti 1980. godine. Ovom prilikom podsjećamo se Jovanke, koja je bila jedna od najpoznatijih prvih dama.
Rođena je 7. decembra 1924. godine u porodici Budisavljević, u selu Pećani u Lici. Početak Drugog svjetskog rata snažno je obilježio njen život. Nakon progona ustaša 1941. godine, njena porodica bila je prisiljena da pobjegne u Srbiju, a njihova rodna kuća je spaljena, prenosi Dnevno.hr.
Ti događaji snažno su utjecali na mladu Jovanku i približili je partizanskom pokretu, kojem se pridružila sa 17 godina. Tu je i upoznala Josipa Broza.
Nakon smrti Titove velike ljubavi Davorjanke Paunović, Jovanka je postala njegova lična sekretarica, a njihov odnos ubrzo je prerastao u romansu. Prema historičarima, početak njihove veze nije bio jednostavan.
Ceremonija održana u tajnosti
Tito je bio znatno stariji i politički veoma moćan, dok je Jovanka bila mlada i bez iskustva u takvom svijetu. Osim toga, maršal je još tugovao za preminulom Davorjankom. Jovanka se u početku teško nosila s pritiskom koji je dolazio s vezom s jednim od najutjecajnijih ljudi u državi.
Ubrzo je shvatila da će morati staviti vlastita osjećanja u drugi plan ako želi ostati uz njega. Nakon što su postali zvanični par, gotovo se nikada nije pojavljivala u javnosti bez Tita i stalno mu je bila na raspolaganju.
Tačan datum njihovog vjenčanja nikada nije zvanično potvrđen. Pretpostavlja se da je ceremonija održana u tajnosti 1951. ili 1952. godine, u veoma intimnom krugu. Zbog bliskosti s Titom, Jovanka je često bila meta kritika i glasina.
Iako je njihov brak u početku djelovao stabilno, s vremenom se odnos pogoršao. Prema nekim historijskim izvorima, pojedini političari i Titovi saradnici pokušavali su okrenuti maršala protiv Jovanke, uvjeravajući ga da ga je izdala. To je dodatno narušilo njihov odnos. Tito je napustio zajednički dom, a supružnici su posljednje godine njegovog života proveli odvojeno. Tako su živjeli od 1977. godine pa sve do njegove smrti 1980. godine.
Decenijama živjela u teškim uslovima
Nakon smrti jugoslavenskog vođe, Jovanka je ostala živjeti u Beogradu, ali u veoma teškim okolnostima. Oduzeta joj je gotovo sva imovina, a policija ju je nadzirala. Posljednju deceniju života provela je praktično u svojevrsnom kućnom pritvoru. Osiromašena i izolovana, umrla je od srčanog udara u 88. godini života.
Procjenjuje se da je gotovo 30 godina živjela u teškim uslovima, daleko od nekadašnjeg političkog i društvenog utjecaja. Na kraju je, ipak, sahranjena uz Tita u Kući cvijeća u Beogradu.
Zanimljivo je da je Tito tokom života imao četiri braka, a svaki je završio na svoj način.
Prva supruga bila mu je Ruskinja Pelagija Denisovna Belousova, koju je upoznao dok je bio ratni zarobljenik u Sibiru. Vjenčali su se 1919. godine, a imali su troje djece, od kojih je preživio samo sin Žarko. Druga supruga bila je njemačka komunistkinja Ana Koenig, s kojom se oženio 1936. godine. Već godinu kasnije pogubljena je u moskovskom zatvoru, nakon što ju je Staljinova tajna policija optužila za špijunažu.
Stvarna uloga u historiji SFRJ
Treća žena u Titovom životu bila je Herta Has, koju je upoznao u Parizu. Međutim, njihova veza završila se kada je započeo odnos s Davorjankom Paunović, mladom partizankom koja je ostala uz njega tokom ratnih godina.
Historičari se često slažu da je Jovanka Broz veliki dio života provela služeći svom suprugu i njegovoj političkoj ulozi. Iako je bila jedna od najpoznatijih žena u Jugoslaviji, mnogi smatraju da za svoju lojalnost nikada nije dobila priznanje koje je zaslužila.
Njen život, obilježen slavom, moći, ali i dugogodišnjom izolacijom, i danas izaziva rasprave o njenoj stvarnoj ulozi u jugoslavenskoj historiji.
