Na današnji dan: Preminuo rođeni Sarajlija i dobitnik Nobela za hemiju Vladimir Prelog

vladimir prelog, nobelovac, hemija, nobelova nagrad, nobelFoto: HAZU/

Foto: HAZU

OSLOBOĐENJE PORTAL
7.01.2026. (6:45)

Vladimir Prelog je uveo naziv hemijska topologija za područje stereohemije koja se bavi geometrijskim svojstvima molekula

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

1536. Umrla engleska kraljica španskog porijekla Katarina Aragonska, prva od šest žena engleskog kralja Henryja VIII. Njihov razvod bez dozvole pape je izazvao englesku crkvenu reformaciju i raskid s Vatikanom.

1610. Italijanski astronom i matematičar Galileo Galilei otkrio je Jupiterove mjesece Io, Evropu, Ganimed i Kalisto.

1789. Na prvim predsjedničkim izborima u SAD-u pobijedio je vođa iz Rata za nezavisnost George Washington. Ponovo je izabran 1792, a 1796. je odbio da se kandiduje.

1927. Uspostavljena redovna transatlantska telefonska veza između Londona i New Yorka.

1931. U Maglaju rođen Bahrudin Bato Čengić, bh. režiser koji je svojim djelom obilježio filmsku umjetnost bivše Jugoslavije.

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

1943.

U New Yorku umro Nikola Tesla, naučnik i pronalazač na polju elektrotehnike i radiotehnike. Od 1884. do smrti živio je u SAD-u, gdje je patentirao oko 700 pronalazaka, od kojih nekoliko desetina ima široku primjenu.

Nikola Tesla/

Nikola Tesla/

1953. Američki predsjednik Harry Truman objavio da je u SAD-u izrađena hidrogenska bomba.

1979. Kambodžanski pobunjenici su, uz pomoć vijetnamskih snaga nakon dvosedmične opsade, zauzeli Pnom Pen i srušili vladu Crvenih Kmera Pola Pota. Smatra se da je za vrijeme režima Crvenih Kmera od aprila 1975. u Kambodži ubijeno između milion i dva miliona ljudi.

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

1984.

U Tuzli umro Ismet Mujezinović, jedan od najvećih bh. slikara. Jedan je od osnivača Škole za likovne umjetnosti u Sarajevu, grupe Collegium Artisticum i Udruženja likovnih umjetnika BiH.

Ismet Mujezinović/

Ismet Mujezinović/

1989. Umro japanski car Hirohito. Njegova vladavina od 1926. obilježena je agresivnom militarističkom politikom Japana (napad na Kinu, Mandžuriju 1931. i 1937, pakt s Hitlerom 1940). Napadom na SAD (Pearl Harbour, 1941) ušao je u Drugi svjetski rat, u augustu 1945. objavio je bezuslovnu kapitulaciju Japana, a 1946. se odrekao “božanskog porijekla”. Međunarodni sud oslobodio ga je 1948. optužbe za ratne zločine.

1992. Avion JNA oborio je kod Novog Marofa u Hrvatskoj helikopter s posmatračima Evropske zajednice. Poginulo je svih pet ljudi u helikopteru.

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

1997. U Alžiru je, u eksploziji bombe koju su u autobus podmetnuli islamski ekstremisti, poginulo najmanje 13 i ranjeno oko sto ljudi.

1998. U Zürichu umro hemičar Vladimir Prelog, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1975. godine. Rodio se u Sarajevu 23. jula 1906.

Gimnaziju je završio u Zagrebu nakon što se porodica preselila tamo 1915. godine, a nakon toga je studirao hemiju u Pragu, gdje je po završetku studija bio voditelj Laboratorijske firme G.J. Driza. Prelog je bio i direktor Zavoda za organsku hemiju Tehničkog fakulteta u Zagrebu, a od 1942. godine na saveznoj Tehničkoj visokoj školi u Zürichu. Područje njegovih istraživanja su uglavnom heterociklički spojevi, alkaloidi i antibiotici. Glavno zanimanje bila mu je stereohemija molekula, zaokupljao ga je problem prostorne građe molekula.

Vladimir Prelog je uveo naziv hemijska topologija za područje stereohemije koja se bavi geometrijskim svojstvima molekula. Pridonio je objašnjenju strukture stereoida, kinina, strihnina i drugih alkaloida, a sintetizirao je mnoge organske spojeve. Njegovi radovi su pridonijeli razumijevanju prirode enzimskih reakcija. Vladimir Prelog bio je i počasni član Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti

1999. Američki Senat počeo je suđenje u postupku impičmenta predsjedniku SAD-a Billu Clintonu, prvo poslije više od 130 godina protiv aktuelnog šefa države. Clinton je bio optužen za krivokletstvo i opstrukciju pravde u aferi sa bivšom pripravnicom u Bijeloj kući Monicom Lewinsky.

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

2002.

Francuski legendarni modni kreator Yves Saint-Laurent povukao se iz svijeta visoke mode. Modnu kuću osnovao je 1962, a proslavio se 1966. kolekcijom prvih smokinga za žene koji su postali modni hit. Umro je 1. juna 2008. u Parizu.

Yves Saint Laurent/

Yves Saint Laurent/

2005. Šef irske policije je saopštio da je Irska republikanska armija ukrala 50 miliona dolara iz Belfast banke.

2015. Trojica naoružanih islamskih terorista upala su u redakciju satiričnog lista Charlie Hebdo u centru Pariza i, pucajući iz kalašnjikova, ubila 12 ljudi, među kojima su glavni urednik Stephane Charbonnier Charb (47) i karikaturista Jean Cabut Cabu (67), te crtači Georges Wolinski (80) i Bernard Verlhac Tignous (58). Ranjena su tri policajca te još devet osoba. Napadači braća Said Kouchi (32), Cherif Kouchi (34) i Hamyd Mourad (18) nakon izlaska iz zgrade pobjegli su u ukradenom autu s policijom za leđima.

Nastavak vijesti ispod promo sadržaja

2017. Više od 60 osoba je ubijeno, a 50 ranjeno u napadu automobilom bombom na zgradu suda u sirijskom gradiću Azazu, 30 kilometara sjeverno od Alepa.

Vremeplov
#Na Današnji Dan#Vremeplov#Nobelova Nagrada#Hemija#Vladimir Prelog
×